Top 13 các loại bu lông thông dụng nhất hiện nay

Bu lông được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, với đa dạng chủng loại để đáp ứng từng nhu cầu cụ thể. Dựa vào đặc điểm kỹ thuật và mục đích sử dụng, các loại bu lông thường được phân loại theo cấp bền, vật liệu chế tạo, phương pháp gia công và chức năng. Mỗi cách phân loại sẽ giúp người dùng dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với yêu cầu công việc.

1. Bu lông là gì?

Bulong hay bulong ốc vít là những phụ kiện kích thước nhỏ, chi tiết cơ khí có dạng hình trụ, đội mũ trên đầu, trên thân được thiết kế với các vòng ren, chúng được kết hợp với đai ốc được sử dụng để cố định, liên kết các chi tiết lại với nhau. Đây là phụ kiện quan trọng trong lắp ráp máy móc, xây dựng, cầu đường, và nhiều lĩnh vực kỹ thuật khác nhờ khả năng chịu lực tốt, dễ tháo lắp và sử dụng linh hoạt.

2. Đặc điểm của các loại bulong

Bu lông là phụ kiện không thể thiếu trong các mối liên kết cơ khí, với nhiều đặc điểm nổi bật giúp chúng trở nên phổ biến:

• Độ chắc chắn cao: Bu lông có khả năng chịu lực lớn, chịu được rung động và áp lực, đảm bảo liên kết bền vững trong thời gian dài.
  
• Dễ tháo lắp và thay thế: Thiết kế ren giúp bu lông dễ dàng lắp đặt hoặc tháo ra khi cần sửa chữa, bảo trì.
  
• Đa dạng chủng loại: Có nhiều loại bu lông khác nhau về hình dáng, kích thước, vật liệu và cấp bền, phù hợp với mọi nhu cầu sử dụng.
  
• Chống gỉ, chịu nhiệt tốt: Bu lông inox hoặc bu lông mạ kẽm có khả năng chống ăn mòn, phù hợp với môi trường ẩm, hóa chất hoặc ngoài trời.
  
• Ứng dụng linh hoạt: Được sử dụng rộng rãi trong các ngành như xây dựng, cơ khí, chế tạo máy, cầu đường, điện – nước…
  

Nhờ những ưu điểm trên đã khiến bu lông là lựa chọn quan trọng, không thể thiếu trong các công trình và thiết bị kỹ thuật.

3. Cấu tạo chung của Bu lông

Về mặt kỹ thuật, các loại bu lông đều có cấu tạo từ ba phần chính, mỗi phần đảm nhận một chức năng riêng biệt trong quá trình liên kết cơ khí:

• Đầu bu lông:
  Đây là phần dùng để siết hoặc tháo bu lông bằng các dụng cụ chuyên dụng như cờ lê, mỏ lết, máy siết bu lông… Đầu bu lông thường có hình lục giác, hình tròn, đầu dù hoặc đầu chìm tùy theo mục đích sử dụng và yêu cầu kỹ thuật.
• Thân bu lông:
  Phần thân là đoạn trụ dài nối từ đầu bu lông đến chân bu lông, thường có ren ngoài (tiện ren) để liên kết với đai ốc hoặc ren âm của chi tiết ghép. Đường kính và chiều dài thân bu lông là yếu tố quan trọng quyết định khả năng chịu tải và phạm vi ứng dụng.
• Ren bu lông:
  Ren là phần được tiện xoắn trên thân bu lông, đóng vai trò then chốt trong việc tạo liên kết chắc chắn với đai ốc hoặc bề mặt được ren sẵn. Ren có thể là ren suốt (chạy toàn bộ thân bu lông) hoặc ren cạn (chỉ chiếm một phần thân bu lông), tùy theo thiết kế và yêu cầu lực siết.

Với cấu tạo đơn giản nhưng chắc chắn đã giúp các loại bu lông trở thành chi tiết không thể thiếu trong mọi hệ thống lắp ráp và kết cấu kỹ thuật.

4. Bu lông hoạt động dựa vào nguyên lý nào?

Hoạt động của các loại bu lông ốc vít dựa trên nguyên lý ma sát giữa các vòng ren và lực kẹp chặt được tạo ra từ quá trình siết. Khi bulong được vặn vào với đai ốc hay lỗ ren, các vòng ren tương tác với nhau tạo ra lực ma sát lớn, ngăn không cho bulong xoay ngược lại. Đồng thời, quá trình này tạo ra lực kéo dọc trục, eps chặt hai bề mặt cần liên kết.

Lực ma sát này giữ cho mối ghép ổn định, không bị dịch chuyển khi chịu tải trọng hay rung động mạnh. Ở các ứng dụng kỹ thuật cao, các loại bu lông còn có thể hoạt động kết hợp với vòng đệm hoặc kéo khóa ren để tăng độ an toàn và chống tuột ren hiệu quả.

Tóm lại, Các loại bu lông liên kết các chi tiết cơ khí thông qua ma sát ren và lực kẹp chặt, đảm bảo độ vững chắc, ổn định và dễ tháo lắp khi cần thiết.

5. Ký hiệu trên đầu các loại bu lông ốc vít 

Ký hiệu trên đầu các loại bu lông, ốc vít thể hiện các thông tin quan trọng giúp nhận biết nhanh đặc tính kỹ thuật của sản phẩm:

• Cấp bền: Thường là dãy số như 4.6, 8.8, 10.9… thể hiện khả năng chịu lực của các loại bulong. Số càng cao, độ bền càng lớn.
• Tên nhà sản xuất hoặc thương hiệu: Một số bu lông cao cấp có ký hiệu riêng để nhận diện nguồn gốc.
• Loại vật liệu hoặc xử lý bề mặt: Có thể là mã hóa dạng chữ hoặc ký hiệu để phân biệt bu lông mạ kẽm, inox, hợp kim…

Nhờ những ký hiệu này, người dùng có thể dễ dàng chọn đúng loại bu lông phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và môi trường sử dụng.

6. Các loại bulong và ứng dụng của chúng

Các loại bulong có thiết kế khác nhau để phục vụ cho những mục đích sử dụng ở những công trình khác nhau. Để giúp quý khách hàng thuận tiện hơn cho việc lựa chọn, dưới đây ALEN sẽ liệt kê top 14 các loại bulong và ứng dụng phổ biến của từng loại.

6.1. Bu lông lục giác ngoài

Bulong đầu lục giác ngoài là loại phụ kiện đầu tiên trong các loại bulong mà ALEN nhắc tới trong nội dung này. Nó được ưa chuộng và sử dụng phổ biến nhất hiện nay, xuất hiện rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp, xây dựng, kỹ thuật,.. 

Ngoài tên gọi là bulong lục giác ngoài thì nó còn được biết đến là vít lục giác hay bulong máy. Thường được kết hợp với đai ốc và vòng đệm tạo nên mối liên kết chắc chắn, ổn định và dễ tháo lắp. Ngoài ra chúng cũng được vặn trực tiếp vào các lỗ có ren tiêu chuẩn.

Đặc điểm của bulong lục giác bao gồm:

• Vật liệu sản xuất: Thép cacbon, thép không gỉ (inox), đồng, titan, …

• Bề mặt: bề mặt được xử lý mạ kẽm điện phân, mạ kẽm nhúng nóng, xi mạ đen, mạ dacromet, mạ crom

• Cấp bền tiêu chuẩn: Có đầy đủ cấp bền từ 4.8 đến 12.9, phù hợp với các yêu cầu chịu lực khác nhau trong từng ứng dụng cụ thể.
• Kích thước và tiêu chuẩn: Có sẵn các kích thước phổ biến từ M3 đến M52. Với các kích thước lớn hơn hoặc đặc biệt, có thể sản xuất theo bản vẽ kỹ thuật. Bu lông lục giác ngoài thường tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế như DIN (Đức), ASTM (Mỹ), GB (Trung Quốc), JIS (Nhật Bản)…

Với khả năng chịu lực tốt, độ bền cao và linh hoạt trong lắp đặt, bu lông đầu lục giác ngoài chính là giải pháp liên kết tối ưu cho nhiều công trình và thiết bị cơ khí hiện đại

6.2. Bu lông nở

Bulong nở, tắc kê nở là một loại bulong neo được dùng để cố định các khối kết cấu với bề mặt bê tông hoặc khối đế móng, tuy nhiên loại bulong này không sử dụng được trên tường gạch.

Đây cũng là loại bulong có thiết kế đa dạng với nhiều hình dáng, kích thước phù hợp cho nhiều vị trí lắp đặt khác nhau từ chịu lực lớn cho tới trung bình.

Sự khác nhau của các loại bu lông nở là ở phần đầu mũ, việc này nhằm để phù hợp với những vị trí lắp đặt khác nhau.

6.3. Bulong hoa thị 

Bulong hoa thị là loại bulong đặc biệt, có đầu mũ được thiết kế theo hình hoa thị 6 cánh, đây  cũng là dòng sản phẩm đang được chú ý nhiều trong thời gian gần đây.

Loại bulong này ngoài việc dùng để cố định mà còn được dùng như một thiết bị chống trộm. Bởi việc tháo rời nó cần phải sử dụng đến dụng cụ đặc biệt chuyên dụng.

6.4. Bulong chữ U

Loại bulong này được uốn cong theo hình chữ U, ở 2 đầu được tiện ren. Ngoài tên gọi là bulong chữ U thì nó còn được gọi là cùm U, hay U bolt. Chúng được thiết kế theo bộ có phần thân, 2 đai ốc và 2 long đen phẳng.

Trong các loại bu lông thông dụng, thì đây là loại được sử dụng nhiều nhất trong ngành xây dựng, lắp đặt hệ thống đường ống nước sinh hoạt, nước thải và cố định chắc chắn các đường ống khí trong nhà máy công nghiệp.

Ubolt có nhiều kích thước, có thể dùng để giữ kẹp ống có đường kính như M6, M8, M10, M12. 

Cùm U được sản xuất từ các vật liệu bền vững như thép mạ, thép không gỉ, …Bề mặt được xử lý qua mạ kẽm điện phân hoặc mạ kẽm nhúng nóng làm tăng khả năng chống han gỉ, chống chọi lại những tác động từ môi trường tự nhiên.

6.5. Bu lông đầu tròn cổ vuông

Với thiết kế cổ vuông, phần mũ tròn trơn, thân tiện ren suốt và ren lửng, phần cổ có thiết kế vuông 4 cạnh, sử dụng để bắt vào các lỗ vuông làm tăng khả năng chống xoay tuyệt đối.

Sản phẩm được sản xuất bằng thép cacbon, hay inox ( thép không gỉ), phần bề mặt xử lý qua mạ kẽm điện phân, mạ nhúng nóng. Bulong cổ vuông được sản xuất theo kích thước phổ thông từ M3-M52, hoặc có thể thiết kế sản xuất riêng theo bản vẽ.

6.6. Bu lông tai hồng (Bu lông cánh)

Đây là sản phẩm có nhiều tên gọi nhất trong các loại bulong ốc vít hiện nay, ngoài cái tên Bu lông tai hồng, bu lông cánh, bu lông tai chồn, bulong cánh bướm, ….

Để đảm bảo độ bền và khả năng chống chọi với môi trường tự nhiên, các nhà sản xuất sử dụng vật liệu bền bỉ như thép hay thép không gỉ. Sản phẩm được ứng dụng để lắp đặt những chi tiết không cần chịu lực quá lớn.

Với cấu tạo đặc biệt, bulong cánh có thể lắp đặt một cách dễ dàng, chỉ cần dùng tay siết mà không cần bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào.

6.7. Bulong mắt

Có kết cấu là vòng tròn đúc ở một đầu, đầu còn lại được tiện ren xoáy, sản phẩm được sử dụng để cố định vào vật cần nâng hạ, sau đó luồn dây, vật kéo vào lỗ tròn để di chuyển đồ vật.

Loại bulong này có kết cấu đúc liền khối, cho khả năng chịu lực và chịu trọng tải cao. Được sản xuất từ vật liệu thép không gỉ giúp cho sản phẩm khó bị hư hỏng trước những tác động bên ngoài.

6.8. Bulong liền long đen

So với các loại bu lông thông dụng, thì đây là loại được thiết kế chuyên dụng trong ngành chế tạo ôtô, phần đầu có hình lục giác, phía dưới có vành nón tròn và rộng, nó giúp phân phối tải trọng đều lên trên bề  mặt của mối ghép.

Loại bulong này có khả năng chịu tải trọng lớn, được chế tạo từ thép không gỉ có hai loại ren mịn và ren thô, vành bulong nhẵn hoặc có răng cưa. Tùy theo nhu cầu sử dụng mà lựa chọn bulong có các cấp độ bền khác nhau từ 8.8, 10.9, 12.9

6.9. Bulong Neo ( Bu lông móng)

Thường được sử dụng chủ yếu trong ngành xây dựng nhà ở, chung cư, và  lắp ráp nhà xưởng, nhà thép tiền chế. Loại bu lông neo có thiết kế đa dạng, bu lông hình chữ J, Bu lông bẻ chữ L, bu lông U tròn, bu lông U vuông, … Việc thiết kế chúng theo hình dáng khác nhau nhằm để phục vụ cho những mục đích sử dụng riêng, phù hợp với từng vị trí của thiết kế nhất.

6.10. Bulong tự đứt

Là một trong các loại bulong trong nhóm bulong cường độ cao. Loại bulong tự đứt hay bulong S10T này được sử dụng trong kết cấu thép trong những dự án xây dựng công trình công nghiệp, công trình giao thông, … Bulong tự đứt được cấu tạo bởi đầu có hình cầu, phần thân ren lửng, đai ốc và long đen.

Đặc điểm nổi bật của loại bulong này khả năng chịu lực trong mọi môi trường, dầu bulong không cần cố định mà vẫn có thể siết chặt bằng đai ốc. Tuy nhiên, nhược điểm của nó là không thể tái sử dụng.

6.11. Bulong hóa chất ( ty ren- thanh ren hóa chất)

Sản phẩm này gồm có 2 loại chính là bulong hóa chất dạng ống thuỷ tinh và bulong hóa chất tuýp keo. 

Loại bulong này có ứng dụng đa dạng trong đời sống hàng ngày, khác với các loại bu lông thông thường, sản phẩm có tính ổn định trong môi trường hóa học, có thể dùng trong nhà kín mà không phát sinh ra các mùi gây độc hại. Với bulong dạng tuýp, bulong này có thể sử dụng để khoan những lỗ lớn, lỗ khoan phi tiêu chuẩn.

6.12. Bulong gầu tải (Elevator bolt)

Tên tiếng Anh của Bulong đầu tải là Elevator bolt, nó được dùng để bắt các loại gầu múc trong hệ thống băng tải trong dây chuyền sản xuất ở các nhà máy chế biến.

Loại bulong này gồm có đế bulong đúc 2 chấu, 1 đai ốc lục giác, 1 đai khóa nhựa, 1 long đen chén. Hiện nay, trên thị trường loại bulong gầu thép mạ và bulong gầu inox là hai loại bulong được sử dụng nhiều nhất.

6.13. Bulong 2 đầu (Hanger bolt)

Bulong 2 đầu có cấu tạo gồm 2 đầu ren, 1 đầu được tạo ren thưa, đầu còn lại được tạo ren máy hoặc ren thô. Vật liệu dùng để sản xuất thường là thép cacbon mạ cầu vồng và inox ( thép không gỉ)

Loại bulong này được sử dụng để bắt vít cầu thang, bắt chân bàn, chân ghế, ….

7. Báo giá các loại bulong mới nhất 

Giá bulong luôn có sự thay đổi theo thời điểm, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Chất liệu sản xuất (thép carbon, inox 201, 304, 316…) 
• Kích thước, quy cách và kiểu ren
• Tiêu chuẩn sản xuất (DIN, JIS, ASTM…)
• Biến động giá nguyên vật liệu, chi phí vận chuyển và nhu cầu thị trường

Hiện nay, giá  các loại bulong có xu hướng dao động nhẹ theo biến động thép toàn cầu và nhu cầu thi công tăng cao. 

8. Lời kết

Trên đây là các loại bu lông thông dụng nhất hiện nay – những “chiến binh thầm lặng” góp phần giữ vững từng công trình, từng kết cấu trong cuộc sống của chúng ta. Dù nhỏ bé, nhưng mỗi chiếc bu lông đều mang trong mình vai trò không thể thay thế, kết nối bền chặt mọi chi tiết thành một tổng thể vững chắc.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc đến đây. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp bu lông phù hợp cho công trình của mình, hãy để ALEN đồng hành – bằng sự tận tâm và kinh nghiệm thực chiến lâu năm trong ngành.

Xem thêm nội dung bài viết liên quan:

• Tìm hiểu ứng dụng phổ biến của máng cáp 300×100
• Máng cáp 50×50 thường được sử dụng cho những công trình nào?
• Ưu điểm của máng cáp nhôm là gì?